Utanç / J. M. Coetzee
Özet
J.M. Coetzee, 1999 Booker
Roman Ödülü'nü alan etkileyici romanı Utanç'ta şiddetli, yoğun bir dönüşüm
geçirmekte olan bir toplumun, yeni Güney Afrika'nın öyküsünü anlatıyor. İki kez
evlenip boşanmış, bir kız babası olan, elli iki yaşındaki Profesör Lurie'nin
öyküsünde, hem siyasal hem de kişisel dönüşümler, değişimler yaşayan sancılı
bir toplumun insanını tanıtıyor. Bir kız öğrencisiyle girdiği ilişki sonucu
okulundan ayrılmak zorunda kalan Profesör Lurie'yi arkadaşları dışlıyor, eski
karısı da alaya alıyor. Lurie, kızı Lucy'nin çiftliğine sığınıyor, elinde kalan
tek insancıl ilişki kızı ile olanıdır. Lucy'nin koşullarına ve ırk ayrımının
yeni boyutlar aldığı bir topluma uyum sağlamak yolunda inançsızca sürdürdüğü
çabaları, bir öğle sonrası kızıyla birlikte yaşadığı vahşi bir saldırıyla
kesintiye uğruyor. Acımasız bir dürüstlükle yazan J.M. Coetzee, okura yumuşak
bir roman sunmuyor, sert bir öykü anlatıyor, ama güçlü ve inanılmaz güzellikte,
hem keyifli, hem kasvetli bir öykü. Baştan sona gereksiz tek bir sözcük ya da
cümle içermeyen Utanç, Profesör David Lurie'nin düşüşünü anlatırken, daha ilk
satırından kıskıvrak yakalıyor okuru. Lurie'nin kişisel öyküsüyle Güney
Afrika'nın öyküsü iç içe geçiyor; beyazıyla siyahıyla bütün Afrikalıların
uydukları kuralların tümü tersine dönüyor, çarpıtılıyor. Utanç, aslında insan
olmanın ne anlama geldiğini araştırıyor. J.M. Coetzee, insanın içine işleyen
gerçekleri yalın ama vurucu bir üslupla dile getirirken yaşayan en iyi
romancılardan biri olmayı da hak ediyor.